Aσυγκινητος θα φυγεις (191)
Παραδόξως
Οι κήποι συνεργούν
στης νύχτας το απόκομμα.
ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΧΡΗΣΤΟΣ Ι. ΒΑΤΟΥΣΙΟΣ
"ΕΝΟΣ ΛΕΠΤΟΥ ΣΙΓΗ" - Ντίνος Χριστιανόπουλος
Εσείς που βρήκατε τον άνθρωπο σας
κι έχετε ένα χέρι να σας σφίγγει τρυφερά,
έναν ώμο ν’ ακουμπάτε την πίκρα σας,
ένα κορμί να υπερασπίζει την έξαψη σας,
κοκκινίσατε άραγε για την τόση ευτυχία σας,
έστω και μια φορά;
είπατε να κρατήσετε ενός λεπτού σιγή
για τους απεγνωσμένους;
ΠΙΝΑΚΑΣ: Νικόλαος Γύζης, Αγόρι με κεράσια.
Φτάνει πια! Μην φλυαρείτε.
Δώστε τον λόγο στις παπαρούνες
στο κέντρο της φωτιάς.
ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΧΡΗΣΤΟΣ Ι. ΒΑΤΟΥΣΙΟΣ
Γιάννης Ρίτσος: "Αυτά τα κόκκινα σημάδια".
Αυτα τα κοκκινα σημαδια στους τοιχους,μπορει ναναι κι απο αιμα.
ολο το κοκκινο στις μερες μας ειναι αιμα,
μπορει ναναι κι απ' το λιογερμα, που χτυπαει στον απεναντι τοιχο.
Καθε δειλι τα πραγματα κοκκινιζουν πριν σβησουν
και ο θανατος ειναι πιο κοντα. Εξω απ' τα καγκελα,
ειναι οι φωνες των παιδιων, και το σφυριγμα του τραινου.
Τοτε τα κελλια γινονται πιο στενα,
και πρεπει να σκεφτεις το φως σ' εναν καμπο με σταχυα,
και το ψωμι στο τραπεζι των φτωχων,
και τις μητερες να χαμογελανε στα παραθυρα,
για να βρεις λιγο χωρο να απλωσεις τα ποδια σου.
Κεινες τις ωρες, σφιγγεις το χερι του συντροφου σου,
γινεται μια σιωπη γεματη δεντρα,
το τσιγαρο κομμενο στη μεση, γυριζει απο στομα σε στομα,
οπως ενα φαναρι που ψαχνει το δασος,- βρισκουμε τη φλεβα
που φτανει στην καρδια της ανοιξης, Χαμογελαμε.
ΠΙΝΑΚΑΣ: Γιώργος Ιακωβίδης (1853-1932), Ο μικρός σαλπιγκτής.
ΧΡΟΝΗΣ ΜΙΣΣΙΟΣ: " Η ζωή μας μια φορά μας δίνεται ".
Γραφει ο/η Administrator
Έφυγε μ' ένα χαμόγελο
τέτοιο
που αναγκαστήκαμε να την πούμε Μαρία.
ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΧΡΗΣΤΟΣ Ι. ΒΑΤΟΥΣΙΟΣ.
ΧΡΟΝΗΣ ΜΙΣΣΙΟΣ: " Η ζωή μας μια φορά μας δίνεται ".
Η ζωή μας μια φορά μάς δίνεται, άπαξ, που λένε, σα μια μοναδική ευκαιρία. Τουλάχιστον μ' αυτήν την αυτόνομη μορφή της δεν πρόκειται να ξαναυπάρξουμε ποτέ.
Και μείς τι την κάνουμε, ρε αντί να την ζήσουμε;
Τί την κάνουμε; Τη σέρνουμε από δω κι από κει δολοφονώντας την...
Οργανωμένη κοινωνία, οργανωμένες ανθρώπινες σχέσεις.
Μα αφού είναι οργανωμένες, πώς είναι σχέσεις;
Σχέση σημαίνει συνάντηση, σημαίνει έκπληξη, σημαίνει γέννα συναισθήματος, πώς να οργανώσεις τα συναισθήματα...
Έτσι, μ'αυτήν την κωλοεφεύρεση που τη λένε ρολόι, σπρώχνουμε τις ώρες και τις μέρες σα να μας είναι βάρος, και μας είναι βάρος, γιατί δε ζούμε, κατάλαβες;
'Ολο κοιτάμε το ρολόι, να φύγει κι αυτή η ώρα, να φύγει κι αυτή η μέρα, να έρθει το αύριο, και πάλι φτου κι απ'την αρχή.
Χωρίσαμε τη μέρα σε πτώματα στιγμών, σε σκοτωμένες ώρες που θα τις θάβουμε μέσα μας, μέσα στις σπηλιές του είναι μας, στις σπηλιές όπου γεννιέται η ελευθερία της επιθυμίας, και τις μπαζώνουμε με όλων των ειδών τα σκατά και τα σκουπίδια που μας πασάρουν σαν "αξίες", σαν "ηθική", σαν "πολιτισμό".
Κάναμε το σώμα μας ένα απέραντο νεκροταφείο δολοφονημένων επιθυμιών και προσδοκιών, αφήνουμε τα πιο σημαντικά, τα πιο ουσιαστικά πράγματα, όπως να παίξουμε και να χαρούμε μεταξύ μας, να παίξουμε και να χαρούμε με τα παιδιά και τα ζώα, με τα λουλούδια και τα δέντρα, να κάνουμε έρωτα, να απολαύσουμε τη φύση, τις ομορφιές του ανθρώπινου χεριού και του πνεύματος, να κατεβούμε τρυφερά μέσα μας, να γνωρίσουμε τον εαυτό μας και τον διπλανό μας...
Όλα, όλα τα αφήνουμε για το αύριο που δε θα 'ρθει ποτέ...
Μόνο όταν ο θάνατος χτυπήσει κάποιο αγαπημένο μας πρόσωπο πονάμε, γιατί συνήθως σκεφτόμαστε πως θέλαμε να του πούμε τόσα σημαντικά πράγματα, όπως πόσο τον αγαπούσαμε, πόσο σημαντικός ήταν για εμάς… Όμως το αφήσαμε για αύριο…
Για να πάμε που;
Αφού ανατέλλει, δύει ο ήλιος και δεν πάμε πουθενά αλλού, παρά μόνο στο θάνατο, και μεις οι μ......, αντί να κλαίμε το δειλινό που χάθηκε άλλη μια μέρα απ'τη ζωή μας, χαιρόμαστε.
Ξέρεις γιατι;
Γιατί η μέρα μας είναι φορτωμένη με οδύνη, αντί να είναι μια περιπέτεια, μια σύγκρουση με τα όρια της ελευθερίας μας.
Την καταντήσαμε έναν καθημερινό, χωρίς καμμία ελπίδα ανάστασης, θάνατο, διότι αυτός είναι ο θάνατος. Ο άλλος, όταν γεράσουμε σε αρμονία και ελευθερία με τον εαυτό μας, όταν δηλαδή παραμείνουμε εμείς, δεν είναι θάνατος, είναι μετάβαση, είναι διάσπαση σε μύριες άλλες ζωές, στις οποίες, αν εδώ, σε τούτη τη μορφή ζωής είσαι ζωντανός, αν δε δολοφονήσεις την ουσία σου, εκεί θα δώσεις χάρη και ομορφιά, όπως η Μαρία που φούνταρε προχτές απο την ταράτσα για να μην πεθάνει.
Ήρθανε να την πάρουν και η Μαρία είπε το όχι με τον πιο αμετάκλητο τρόπο. Πήγαμε στην κηδεία της και τι άκουσα τον παπά να λέει: "Χους ει και εις χουν απελεύσει". Και τότε κατάλαβα πως η Μαρία σώθηκε. Του χρόνου, όλα τα στοιχεία της, που τα κράτησε ζωντανά σε τούτη τη μορφή ζωής, θα γίνουν πανσέδες, δέντρα, πουλιά, ποτάμια ..."
ΠΙΝΑΚΑΣ: Johann Georg Meyer Von Bremen, Μικρή μαθήτρια. 1865.
Πόσο μ' αρέσει ο αέρας την νύχτα
που παίρνει τον θυμό σου
και τον κάνει βροχή.
ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΧΡΗΣΤΟΣ Ι. ΒΑΤΟΥΣΙΟΣ
ΑΝΔΡΕΑΣ ΕΜΠΕΙΡΙΚΟΣ " Η ΒΡΟΧΗ "
Βαρύ το φέγγος και τα δέντρα δεν πιστεύω πως θ' αρκέσουν
Για να προφυλαχθούμε από την επικείμενη βροχή.
Είναι τόσο κοντά που μύρισε καταβρεγμένη σκόνη
μα κάτω από την τέντα κανείς δεν θα χρησιμοποιήσει τις καρέκλες,
και κανείς δεν θα σταθή,
Γιατί το ξέρουμε, θα γίνουν μούσκεμα σε λίγο,
Τώρα που επίκειται και ανυπερθέτως φθάνει
Με την ψυχρή ριπή η βροχή.
Και να που ξέσπασε και πέφτει.
Κανείς σχεδόν δεν φαίνεται στο δρόμο.
Μήτε ταξί, μήτε το τακτικό λεωφορείο.
Δυσάρεστα ψιλοσταλάζει η τέντα.
Ερήμωσις απλώνεται παντού.
Γιατί λοιπόν να περιμένουμε;
Από την τέντα αυτή καλλίτερος ο δρόμος
Και από τον δρόμο,
καλλίτερη,
χίλιες φορές καλλίτερη
Η βροχή.
ΠΙΝΑΚΑΣ: Vittorio Matteo Corcos, Όνειρα. 1896.
Αργότερα
αγάπησε τα παιχνίδια
στα ιδρωμένα χέρια του.
ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΧΡΗΣΤΟΣ Ι. ΒΑΤΟΥΣΙΟΣ
ΜΙΛΤΟΣ ΣΑΧΤΟΥΡΗΣ "Ἀστεροσκοπεῖο"
Διαρρῆχτες τοῦ ἥλιου
δὲν εἶδαν ποτέ τους πράσινο κλωνάρι
δὲν ἄγγιξαν φλογισμένο στόμα
δὲν ξέρουν τί χρῶμα ἔχει ὁ οὐρανὸς
Σὲ σκοτεινὰ δωμάτια κλεισμένοι
δὲν ξέρουν ἂν θὰ πεθάνουν
παραμονεύουν
μὲ μαῦρες μάσκες καὶ βαριὰ τηλεσκόπια
μὲ τ᾿ ἄστρα στὴν τσέπη τους βρωμισμένα μὲ ψίχουλα
μὲ τὶς πέτρες τῶν δειλῶν στὰ χέρια
παραμονεύουν σ᾿ ἄλλους πλανῆτες τὸ φῶς
Νὰ πεθάνουν
Νὰ κριθεῖ κάθε Ἄνοιξη ἀπὸ τὴ χαρά της
ἀπὸ τὸ χρῶμα του τὸ κάθε λουλούδι
ἀπὸ τὸ χάδι του τὸ κάθε χέρι
ἀπ᾿ τ᾿ ἀνατρίχιασμά του τὸ κάθε φιλὶ
ΠΙΝΑΚΑΣ: Andre Henri Dargelas (1828-1906), O Γύρος του κόσμου.
"Κι ήθελε ακόμη
πολύ φως να ξημερώσει
όμως εγώ
δεν παραδέχτηκα την ήττα".
ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΧΡΗΣΤΟΣ Ι. ΒΑΤΟΥΣΙΟΣ.
ΓΙΑΝΝΗΣ ΡΙΤΣΟΣ: "ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΗΤΤΑ".
Ύστερ’ απ’ την πανωλεθρίαν των Αθηναίων στους Αιγός ποτα-
μούς, και λίγο αργότερα
μετά την τελική μας ήττα,- πάνε πια οι ελεύθερες κουβέντες μας
πάει κι η Περίκλεια αίγλη.
η άνθηση των Τεχνών ,τα Γυμναστήρια και τα Συμπόσια των σοφών
μας.Τώρα
βαριά σιωπή στην Αγορά και κατήφεια,κι η ασυδοσία των Τριάντα
τυράννων.
Τα πάντα(και τα πιο δικά μας)γίνονται ερήμην μας,χωρίς καθόλου
τη δυνατότητα μιας κάποιας προσφυγής,μιας υπεράσπισης ή από-
λογίας ,
μιας έστω τυπικής διαμαρτυρίας. Στη φωτιά τα χαρτιά και τα βι-
βλία μας?
κι η τιμή της πατρίδας στα σκουπίδια.Κι αν γινόταν ποτέ να μας
επέτρεπαν
να φέρουμε για μάρτυρα κάποιον παλιό μας φίλο, αυτός δε θα
δεχόταν από φόβο
μήπως και πάθη τα δικά μας-με το δίκιο του ο άνθρωπος. Γι’αυτό
καλά είναι εδώ-μπορεί και ν’αποχτήσουμε μια νέα επαφή με τη
φύση
κοιτώντας πίσω από το σύρμα ένα κομμάτι θάλασσα ,τις πέτρες.,τα
χορτάρια,
ή κάποιο σύννεφο στο λιόγερμα, βαθύ,βιολετί ,συγκινημένο.
Κι ίσως
μια μέρα να βρεθή ένας Κίμωνας ,μυστικά οδηγημένος
από τον ίδιο αϊτό , να σκάψη και να βρή τη σιδερένια αιχμή απ’ το
δόρυ μας,
σκουριασμένη, λιωμένη κι αυτήν , και να την κουβαλήση επίσημα
σε πένθιμη ή δοξαστική πομπή, με μουσική και στεφάνια στην
Αθήνα.
ΠΙΝΑΚΑΣ: Peter Vilhelm Ilsted, Στο κρεβάτι. 1901.
Το σπίτι μας ήταν σκοτεινό
όπως οι καρδιές μας
Μα πίσω απ' τις βαριές κουρτίνες
κρυφογελούσαμε παραμονεύοντας.
ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΧΡΗΣΤΟΣ Ι. ΒΑΤΟΥΣΙΟΣ
"Η ΟΜΙΧΛΗ ΜΠΑΙΝΕΙ ΑΠΟ ΠΑΝΤΟΥ" ΒΥΡΩΝ ΛΕΟΝΤΑΡΗΣ.
Η ομίχλη μπαίνει από παντού στο σπίτι
κι όσα για σένα είχες ελπίσει
έχουνε τώρα πια όλα σβήσει.
Η ομίχλη μπαίνει από παντού στο σπίτι.
Σκιά ήταν ό,τι για ζωή αγαπήθη
ήχος στεγνός μιας άδειας λέξης.
Σαν ήρθε η ώρα να διαλέξεις
είπες ας φράξουν τη φωτιά άλλα στήθη.
Ποτάμι που έχει μείνει ξερή η κοίτη
πώς να ’χεις έτσι ξεστρατίσει
σου άξιζε σένα αλλιώς να ζήσεις.
Η ομίχλη μπαίνει από παντού στο σπίτι.
ΠΙΝΑΚΑΣ: V. Kandinsky, Ο γαλάζιος καβαλάρης. 1903.
Θα κλαις Σοφία, θα κλαις
όταν θα σε σκεπάζουν
ωδίνες τοκετού
Θα κλαις
και κανείς δεν θα ξέρει
αν είναι χαρά ή λύπη.
ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΧΡΗΣΤΟΣ Ι. ΒΑΤΟΥΣΙΟΣ.
ΤΑΚΗΣ ΠΑΠΑΤΣΩΝΗΣ: "ΣΟΦΙΑ".
Εφθάσαμε έτσι λίγο λίγο στην γυμνότητα,
ένα ένα αποδυθήκαμε τα περίφημα προβλήματα,
τα πολύχρωμα, τα βύσσινα, τα πορφυρά των γοητειών,
και μόνον τώρα, μολονότι κάποιος φόβος κι από πριν,
κάποιο προμήνυμα, μας έλεγαν τι μας προσμένει,
όμως, μονάχα τώρα, οι γυμνωμένοι
είδαμεν, ότι χους εσμέν. Άθλιας επίγνωση
σοφίας. Ένδεια σημερινή. Βραδύνοια της χθες.
Δουλειά μας τώρα να την αναγάγομε σε θρίαμβο.
ΠΙΝΑΚΑΣ: Π. Πικάσσο, Ο καθισμένος Αρλεκίνος. 1923.
Σκοτεινές μορφές
περίτεχνα καμωμένες
με ανιστόρητες βλέψεις.
ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΧΡΗΣΤΟΣ Ι. ΒΑΤΟΥΣΙΟΣ
"ΟΙ ΓΥΜΝΟΙ ΚΑΙ ΟΙ ΝΤΥΜΕΝΟΙ" ΤΙΤΟΣ ΠΑΤΡΙΚΙΟΣ
Δέν ξἐρω ἄν πρέπει νά γελᾶς
μ᾽ αὐτούς πού ἔχασαν τήν ἐξουσία
ἤ ἀντίθετα νά τούς λυπᾶσαι.
Ἴσως καλύτερα ταιριάζει ἡ λύπηση
ἔτσι κακόμοιροι πού περιφέρονται
ψάχνοντας κάτι νά βάλουν πάνω τους
γιά νά σκεπάσουνε τή γύμνια τους.
Ἤ μήπως πρέπει πάντα νά τούς φοβᾶσαι
ἕτοιμοι καθώς εἶναι μόλις εὐτρεπιστοῦν
μόλις φορέσουν τό κατάλληλο κουστούμι
ν᾽ ἁρπάξουνε ξανά τήν ἐξουσία.
ΠΙΝΑΚΑΣ: Konstantin Somov, Αρλεκίνος και θάνατος. 1910. Ποιος κοροϊδεύει ποιον;
Δεν είναι δρόμος να περνά
δεν είναι μονοπάτι
δεν είναι ρέμα αδιάβατο
σαν την μικρή αγάπη.
ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΧΡΗΣΤΟΣ Ι. ΒΑΤΟΥΣΙΟΣ
ΛΟΡΕΝΤΖΟΣ ΜΑΒΙΛΗΣ " ΤΟ ΑΡΙΣΤΟΥΡΓΗΜΑ "
Δεν στέρνω εγώ σ' αγώνα τους φτωχούς
Τους στίχους μου, που δάφ[νες] δε γυρεύω.
Αγάπη μου, αφ' της γης τους θησαυρούς
Το γέλιο σου μονάχα εγώ ζηλεύω.
Και στους κρυφούς μου μέσα τους καημούς,
Που με μια τύχην άσπλαχνη παλεύω,
Τους ιλαρούς σου μόνον οφθαλμούς
Σαν δάση κ' ελπίδα μου αγναντεύω.
Και στο γλυκό τους φως αφ' την καρδιά μου
Σα λουλουδάκια ανθίζουνε μικρά
Για σένα μοναχά τα ποιήματά μου.
Αγάπη μου, ελπίδα μου, χαρά μου,
Μου τα βραβεύει κάθε σου ματιά,
Κι ας μη γνωρίσει ο κόσμος τ' όνομά μου.
ΠΙΝΑΚΑΣ: William Mulready, Το σονέτο. 1839. Mουσείο Victoria and Albert