Vrilissiotika Nea

"Γαμήλιο Πάρτι" (Xi Yan/ The Wedding Banquet)

Ταϊβάν, 1993. Διάρκεια: 106΄. Σκηνοθεσία: Ang Lee. Σενάριο: Ang Lee, Neil Peng, James Schamus. Πρωταγωνιστούν: Sihung Lung, Winston Chao, May Chin, Ya-Lei Kuei, Mitchell Lichtenstein. Μουσική: Mader.
Το «Γαμήλιο πάρτι» είναι μια σύγχρονη, πολυπολιτισμική, τρυφερή και ρομαντική κωμωδία λαθών, παρεξηγήσεων και εξαπατήσεων, που παρουσιάζεται με λεπτότητα, πάθος και χιούμορ από τον Ang Lee, έναν από τους καλύτερους σκηνοθέτες της ασιατικής ηπείρου. Μια εξαιρετική μελέτη για τις οικογενειακές σχέσεις, την αντίθεση παραδοσιακού και μοντέρνου, τις προσδοκίες των γονιών από τα παιδιά τους και την ελευθερία επιλογής στο πλαίσιο των κυρίαρχων κοινωνικών ηθών, εθίμων και παραδοσιακών αξιών.
Αν υπάρχει ένας μετανάστης που μπορεί να ισχυριστεί ότι έχει μια επιτυχημένη ζωή στον τόπο προορισμού του, αυτός είναι ο Wai-Tung, ένας νεαρός γκέι Κινέζος από την Ταϊβάν, ιδιοκτήτης ακινήτων, που στα τέλη της δεκαετίας του '20 συζεί με τον αμερικανό σύντροφό του Simon, σε έναν όμορφο πλακόστρωτο δρόμο στο Μανχάταν και βιοπορίζεται από τη διαχείριση των κτιρίων του. Όλα εξελίσσονται πολύ καλά στη ζωή του, εκτός από το γεγονός ότι οι γονείς του, με γράμματα και τηλεφωνήματα, τον πιέζουν να βρει μια όμορφη και καλή κινέζα να παντρευτεί και να νοικοκυρευτεί. Δεν περνά από το μυαλό τους ότι είναι ομοφυλόφιλος και ο ίδιος αδυνατεί να τους ενημερώσει. Όταν οι πιέσεις γίνονται υπερβολικές, ο Simon καταστρώνει ένα ευφυέστατο σχέδιο για να μείνουν όλοι ευχαριστημένοι. Ο Wai-Tung θα πρέπει να κάνει έναν λευκό γάμο με την Wei-Wei, μια νεαρή Κινέζα ζωγράφο ενοικιάστρια σε μια από τις σοφίτες του, που τον φλερτάρει, είναι άφραγκη, αδυνατεί να πληρώσει το ενοίκιο και στην απόγνωση της σκέφτεται να επιστέψει στην Κίνα. Αυτή θα κερδίσει την υποχρεωτική για να μείνει στην Αμερική πράσινη κάρτα. Οι γονείς του θα ικανοποιηθούν, θα πάψουν να τον πιέζουν και το σπουδαιότερο θα μείνουν μακριά. Το γκέι ζευγάρι ανενόχλητο θα μπορεί να απολαμβάνει τον έρωτά του.
Το σχέδιο μπαίνει σε εφαρμογή, οι γονείς ενημερώνονται για τον αρραβώνα, αλλά τα πράγματα παίρνουν απροσδόκητη τροπή όταν αποφασίζουν να κάνουν ένα ταξίδι έκπληξη στην Αμερική. Καταφτάνουν λάμποντας από ευτυχία και παίρνουν την κατάσταση στα χέρια τους. Πιέζουν για την επίσπευση του γάμου. Λόγοι υπάρχουν. Ο πατέρας είναι γέρος και άρρωστος, ίσως δεν έχει άλλες ευκαιρίες για μακρινά ταξίδια και επιπλέον θέλει, πριν πεθάνει να κρατήσει εγγόνια στην αγκαλιά του. Ο πολιτικός γάμος δεν είναι το όραμά τους, επιθυμούν ένα κανονικό, παραδοσιακό κινέζικο γάμο. Σαν από μηχανής θεός ένας παλιός φίλος του πατέρα, τώρα επιτυχημένος ιδιοκτήτης ενός πολυτελούς εστιατορίου στη Νέα Υόρκη, προσφέρεται να οργανώσει μια σωστή κινέζικη γαμήλια δεξίωση. Η εκδήλωση περιλαμβάνει ένα πλούσιο μενού με όλες αυτές τις, χάρμα οφθαλμών, διακοσμήσεις και στην διάρκειά της παρουσιάζονται άπειρες ευκαιρίες για δραματική και κωμική ειρωνεία μεταξύ της νύφης και του γαμπρού, καθώς περιφέρουν την παρωδία τους μέσα σε ένα πλήθος τρισευτυχισμένων και ανυποψίαστων φίλων και συγγενών. Τελικά λίγο η παράδοση, λίγο το αλκοόλ θα βγάλουν τα πράγματα από την προγραμματισμένη πορεία τους και θα προκαλέσουν μεγάλες ανατροπές.
Οι περισσότεροι φίλοι του κινηματογράφου γνωρίζουν τον Ang Lee από τις ταινίες «Το μυστικό του Brokeback Mountain» και «Η ζωή του Πι» για τις οποίες βραβεύτηκε με Όσκαρ σκηνοθεσίας και αγνοούν τις γλυκές μικρές, κλασικές σήμερα, δημιουργίες με τις οποίες ξεκίνησε την καριέρα του. Το «Γαμήλιο Πάρτι» μαζί με τις ταινίες «Φαί, ποτό, αρσενικό, θηλυκό» (που το Cine-Δράση πρόβαλε το καλοκαίρι) και «Μαθήματα Ισορροπίας» συγκροτούν μια τριλογία που ο ίδιος ο σκηνοθέτης αποκαλεί ειρωνικά «Ο πατέρας ξέρει καλύτερα» και αφορά την χαλαρότητα των οικογενειακών δεσμών στην σύγχρονη εποχή, τη διαρκή επίδραση της παράδοσης στην κοινωνία, την οικογένεια και τα άτομα, καθώς και τη δυσκολία συνύπαρξης διαφορετικών πολιτισμών. Ο σκηνοθέτης προσεγγίζει τo ευαίσθητο θέμα της ομοφυλοφιλίας με σεβασμό και αξιοπρέπεια μέσα από ένα καθημερινό, ρεαλιστικό πρίσμα. Σκηνοθετεί το υλικό του με ηρεμία και χαμηλούς τόνους χωρίς να πιέζει για μεγάλες δραματικές ή κωμικές εξάρσεις. Βέβαια υπάρχουν ξεκαρδιστικές σκηνές όπως εκείνη που ο Wai-Tung, πιεσμένος από τους γονείς του χρησιμοποιεί μια υπηρεσία γνωριμιών, αλλά για να αποκλείσει την πιθανότητα να βρεθεί η τυχερή απαιτεί να είναι τραγουδίστρια της όπερας. Στην πορεία ανακαλύπτει με έκπληξη ότι η υπηρεσία μπορεί του παρέχει μία. Οι νεότεροι και σχετικά άγνωστοι ηθοποιοί αποδίδουν εύστοχα τα συναισθήματα και τους φόβους των ηρώων τους καθώς και το αμήχανο κλίμα της κατάστασης στην οποία τους οδήγησε η σκευωρία που οργάνωσαν. Ανάμεσά τους ξεχωρίζει ο Mitchell Lichtenstein, στο ρόλο του αξιαγάπητου Simon. Αλλά οι μεγαλύτερης ηλικίας ηθοποιοί, ιδιαίτερα ο Sihung Lung (μόνιμος συνεργάτης του σκηνοθέτη, πρωταγωνιστής και στις τρεις ταινίες της άτυπης τριλογίας του), είναι μαγευτικοί. Οι θεατές επίσης θα διαπιστώσουν ότι αυτός ο ταϊβανέζικος γάμος που γίνεται σε αμερικάνικο έδαφος έχει πολλά κοινά με τους γάμους εδώ στην Ελλάδα. Από την πίεση των γονιών στα παιδιά να παντρευτούν «για να δουν εγγόνια» μέχρι το χτύπημα των πιρουνιών (εδώ κινέζικα ξυλάκια) σε πιάτα και ποτήρια για να φιληθεί το ζευγάρι.
Το φιλμ ήταν υποψήφιο για Οσκαρ και Χρυσή Σφαίρα Καλύτερης Ξένης ταινίας και κέρδισε 12 Βραβεία από 21 συνολικά υποψηφιότητες, ανάμεσα τους την Χρυσή Αρκούδα στο Φεστιβάλ Βερολίνου (1993) και το Μεγάλο Βραβείο και το Βραβείο Κριτικών στο Φεστιβάλ της Ντωβίλ (1993). Εδώ: https://www.youtube.com/watch?v=5kVkRhXt3S4 το trailer της ταινίας

Τετάρτη 11 Γενάρη 2017, 8:15,μμ, στο ΤΥΠΕΤ, από το Cine-Δράση
Ένας χωρισμός (Jodái-e Náder az Simin)

Ιράν 2011. Διάρκεια: 123'. Σκηνοθεσία - Σενάριο: Asghar Farhadi. Πρωταγωνιστούν: Leila Hatami, Peyman Moaadi, Sareh Bayat, Shahab Hosseini, Sarina Farhadi, Ali-Asghar Shahbazi, Shirin Yazdanbakhsh, Kimia Hosseini, Merila Zarei.
Το φιλμ «Ένας χωρισμός» του Ιρανού Asghar Farhadi, είναι συνδυασμός δράματος χαρακτήρων και κοινωνικής τοιχογραφίας με στοιχεία θρίλερ. Ένα αριστουργηματικό πορτραίτο της σύγχρονης ιρανικής κοινωνίας και των ταξικών, οικονομικών, θρησκευτικών και ενδοοικογενειακών συγκρούσεων που συντελούνται εντός της, διαβρώνουν τον κοινωνικό ιστό, ψαλιδίζουν με κάθε τρόπο τις φιλοδοξίες και την ανεξαρτησία της σύγχρονης γυναίκας και οδηγούν κάθε άνθρωπο στην απώλειας της ασφάλειας, της αξιοπρέπειας και της ηθικής του. Ένα από τα πολλά θετικά της ταινίας είναι το γεγονός ότι χωρίς να χάνει σε ρυθμό και σασπένς δεν αφήνει ασχολίαστη καμία πλευρά της καθημερινής ζωής στο ισλαμικό αυτό κράτος. Η οικονομική κρίση, η αφόρητη νομοθεσία, η αίσθηση εγκλωβισμού από το πανταχού παρόν καταπιεστικό καθεστώς, η καταπάτηση των προσωπικών δικαιωμάτων, ο τρόπος που ο θρησκευτικός φανατισμός και οι συντηρητικές αντιλήψεις εισβάλλουν στην καθημερινότητα και επηρεάζουν τις επιλογές και τις αντιδράσεις των ανθρώπων, οι έμφυλες σχέσεις, οι ταξικές διακρίσεις, τα ηθικά διλήμματα, το σύστημα απονομής δικαιοσύνης, η αντιμετώπιση των ηλικιωμένων, ο ρόλος των παιδιών και πάνω από όλα η ανυπαρξία κάθε δυνατότητας προσωπικής επιλογής.
Το σενάριο περιστρέφεσαι γύρω από μια σειρά μικρές τραγωδίες που συμβαίνουν στα μέλη δύο συνδεδεμένων μεταξύ τους οικογενειών του σύγχρονου Ιράν. Η μία είναι κοσμική και ανήκει στο μικρομεσαίο κοινωνικό στρώμα. Οι δύο σύζυγοι, ο Ναντέρ και η Σιμίν, μετά από 14 χρόνια γάμου, βρίσκονται μπροστά στον δικαστή ζητώντας άδεια να πάρουν διαζύγιο. Εδώ τους έχει φέρει η επιθυμία της συζύγου, που δεν χάνει ευκαιρία να επαναλαμβάνει ότι αγαπά τον άντρα της και αν την διεκδικήσει θα επιστρέψει, να μεταναστεύσει κάπου στη Δύση γιατί δεν θέλει να μεγαλώσει η 12χρονη κόρη τους στο περιοριστικό για τις γυναίκες καθεστώς του Ιράν. Ο σύζυγος αρνείται να φύγει γιατί αισθάνεται την ανάγκη να φροντίζει τον ανήμπορο και πάσχοντα από Αλτσχάιμερ πατέρα του. Η Σιμίν φεύγει από τη συζυγική εστία και επιστρέφει στους γονείς της εν αναμονή της τελικής απόφασης για το μέλλον της οικογένειας, το βάρος της οποίας έχει αναθέσει στο ανήλικο παιδί τους. Αυτό πρέπει να διαλέξει με ποιον από τους δύο γονείς θα μείνει. Η δεύτερη οικογένεια είναι θρησκευτική και ανήκει στην εργατική τάξη. Ένας πατέρας με οικονομικά και ψυχολογικά προβλήματα, έμπλεος οργής την οποία τροφοδοτούν οι ενοχές που προκαλεί η αδυναμία του να ανταποκριθεί στις υποχρεώσεις του. Μια μητέρα, η Ραζιέ, καταπιεσμένη, ταλαιπωρημένη και τρομοκρατημένη, έγκυος στον 4ο μήνα γεγονός που κρύβει το φαρδύ μαύρο τσαντόρ της, και μια μικρή κόρη γεμάτη ήθος και ειλικρίνεια. Η Ραζιέ λέει ψέματα στον άντρα της και κρυφά, για να βοηθήσει τα οικονομικά της οικογένειας, αναλαμβάνει την φροντίδα του πατέρα του Ναντέρ, τις ώρες που αυτός λείπει στη δουλειά. Μια μέρα, επιστρέφοντας ξαφνικά στο πατρικό σπίτι, βρίσκει έντρομος τον ανήμπορο πατέρα του μόνο, σχεδόν ημιθανή, σωριασμένο στο πάτωμα. Επιπλέον ανακαλύπτει ότι λείπουν χρήματα. Ενοχοποιεί την Ραζιέ, διαπληκτίζονται και παρόλο που αυτή ισχυρίζεται ότι δεν έχει κλέψει δεκάρα, εξοργίζεται μαζί της, την σπρώχνει βίαια και την διώχνει. Την επόμενη μέρα μαθαίνει ότι από το σπρώξιμο η έγκυος γυναίκα απέβαλε. Σύμφωνα με το ιρανικό δίκαιο ο θάνατος εμβρύου είναι δολοφονία οπότε βρίσκεται κατηγορούμενος για φόνο και αντιμέτωπος με εξοντωτικές ποινές. Μια διαμάχη ξεσπά ανάμεσά τους η οποία γρήγορα συμπαρασύρει όλα τα μέλη και των δύο οικογενειών, ακόμα και τα παιδιά και γρήγορα μετατρέπεται σε ένα φρικτό πόλεμο αντιφάσεων, φόβων, κατηγοριών, ενοχών, ανακρίσεων, συγκρούσεων, που συνταράσσει και τελικά διαλύει τις δύο οικογένειες.
Ο Asghar Farhadi προσεγγίζει το θέμα του ανθρωποκεντρικά και αφηγείται την ιστορία του με φυσικότητα, ρεαλισμό, δύναμη, ρυθμό, λεπτότητα, οξυδέρκεια και ισορροπία ανάμεσα στην αγωνία και την συγκίνηση, αποδεικνύοντας ότι είναι ένας ξεχωριστός σκηνοθέτης. Όλοι οι ηθοποιοί ενσαρκώνουν τους χαρακτήρες τους με φυσικότητα, χωρίς υπερβολές και ταιριάζουν απόλυτα στις αντιδράσεις και τα συναισθήματα των ηρώων που υποδύονται. Η μουσική είναι σπάνια, αλλά αυτό σχεδόν δεν γίνεται αντιληπτό γιατί η σκηνοθετική προσέγγιση την κάνει περιττή. Το αριστοτεχνικό σενάριο και οι πνευματώδεις διάλογοι παρασύρουν τους θεατές σε μια διαρκή αναζήτηση απαντήσεων σε αμείλικτα ερωτήματα γύρω από το τρίπτυχο Πατρίς-Θρησκεία-Οικογένεια. Συμβαίνουν στο Ιράν; Ναι. Αλλά μπορούσαν να συμβαίνουν και εδώ, μπορούσαν και σε οποιοδήποτε άλλο μέρος της γης. Απλά ο κάθε λαός καλείται να τα αντιμετωπίσει με όπλο την δική του διαφορετική από τις άλλες, κουλτούρα, τα δικά του ήθη, έθιμα και αντιλήψεις. Όπως ακριβώς συμβαίνει και με τους ανθρώπους. Το κάθε άτομο παίρνει τις αποφάσεις του με βάση αυτά που το καθορίζουν, το πως μεγάλωσε, τι πιστεύει, τι ανάγκες έχει, τι είδους κράτος τον συνδράμει στις δυσκολίες του ή του προσθέτει εμπόδια στο δρόμο του.
Το φιλμ απέσπασε 53 Βραβεία από τα 71 που είχε προταθεί, ανάμεσα τους Χρυσή Σφαίρα και Όσκαρ καλύτερης ξενόγλωσσης ταινίας (2012), Χρυσή Άρκτο στο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Βερολίνου (2012) Αργυρή Άρκτο Γυναικείας Ερμηνείας (από κοινού στις τρεις πρωταγωνίστριές της) και την Αργυρή Άρκτο Ανδρικής Ερμηνείας (επίσης από κοινού στους άνδρες πρωταγωνιστές). Η υποδοχή του κοινού ήταν ευρύτατη, αλλά στην χώρα του ήταν ιδιαίτερα αντιφατική. Στην αρχή λόγω και της διεθνούς αναγνώρισης του σκηνοθέτη απέσπασε μέχρι και την υποστήριξη της ιρανικής κυβέρνησης στην πραγματοποίηση της. Στην πορεία διάφοροι υπέρμαχοι του ιρανικού καθεστώτος, ταύτισαν την εικόνα που προβάλει η ταινία με «την βρώμικη εικόνα της ιρανικής κοινωνίας που επιδιώκει η Δύση». Η βράβευσή της στη δυτικά Φεστιβάλ αποδόθηκε αποκλειστικά και μόνον σε καθαρά πολιτικά κίνητρα. Από την άλλη διάφορες προοδευτικές φωνές στην πατρίδα του και στο εξωτερικό τον κατηγόρησαν ότι η έμμεση και ασαφής πολιτική προσέγγιση του αφήνει χώρο για διάφορες ερμηνείες. Επόμενα η κριτική του στην θεοκρατία είναι υποκριτική, αφού μπορεί κάποιος να καταλήξει στο συμπέρασμα ότι είναι μεν τον Ιράν συντηρητικό, αλλά ο φόβος απέναντι στην κρατική εξουσία και τον ισλαμικό φονταμενταλισμό αναγκάζει τους πάντες να είναι ειλικρινείς. Εμείς είδαμε την ταινία σαν μια υπόγεια και στοχευμένη κριτική στην σημερινή πραγματικότητα του Ιράν, όπου το θεοκρατικό καθεστώς καθορίζει τις ζωές των ανθρώπων αφαιρώντας τους κάθε δυνατότητα προσωπικής επιλογής.
Εδώ: https://www.youtube.com/watch?v=dgcd8ciqt9w το trailer της ταινίας